Dietetyka

Jaka jest najlepsza dieta?

Jaka jest najlepsza dieta?

Nie istnieje jedna dieta, która byłaby najlepsza dla wszystkich. Odpowiedni sposób żywienia powinien uwzględniać stan zdrowia, wiek, aktywność fizyczną, wyniki badań, przyjmowane leki, preferencje oraz cel, który chcemy osiągnąć.

Najlepsza dieta to taka, która:

dostarcza potrzebnej energii i składników odżywczych,
wspiera zdrowie i prowadzone leczenie,
nie wymaga nieuzasadnionego wykluczania produktów,
jest możliwa do stosowania przez dłuższy czas,
pasuje do codziennego życia pacjenta.

Jak powinien wyglądać zdrowy sposób żywienia?

Dobrym punktem wyjścia jest model Talerza Zdrowego Żywienia:

około połowę posiłku powinny stanowić warzywa i owoce, z przewagą warzyw;
warto wybierać produkty zbożowe pełnoziarniste;
źródłem białka mogą być rośliny strączkowe, ryby, jaja, produkty mleczne oraz chude mięso;
tłuszcze zwierzęce warto częściej zastępować oliwą, innymi olejami roślinnymi, orzechami i nasionami;
podstawowym napojem powinna być woda.

Jednocześnie należy ograniczać żywność wysokoprzetworzoną, słodzone napoje, nadmiar cukru i soli oraz produkty zawierające dużo tłuszczów nasyconych.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba powinna otrzymać identyczny jadłospis. Inne potrzeby ma pacjent z cukrzycą, chorobą nerek albo niedoczynnością tarczycy, a inne kobieta w ciąży, dziecko czy osoba intensywnie trenująca.

Czy dieta śródziemnomorska jest najlepsza?

Dieta śródziemnomorska należy do najlepiej przebadanych sposobów żywienia. Opiera się przede wszystkim na:

warzywach i owocach,
pełnoziarnistych produktach zbożowych,
roślinach strączkowych,
rybach,
orzechach i nasionach,
oliwie oraz innych źródłach tłuszczów roślinnych.

Nie trzeba jednak odtwarzać tradycyjnego jadłospisu mieszkańców południa Europy. Najważniejsze zasady można zastosować również przy użyciu łatwo dostępnych, lokalnych produktów.

Podobne założenia ma dieta DASH, szczególnie często stosowana u osób z nadciśnieniem tętniczym i podwyższonym ryzykiem chorób układu krążenia.

Czy warto stosować dietę niskowęglowodanową, ketogeniczną lub eliminacyjną?

Popularność określonej diety nie oznacza, że będzie ona odpowiednia dla każdego. Dieta niskowęglowodanowa może znaleźć zastosowanie u niektórych pacjentów, ale wymaga właściwego zbilansowania i uwzględnienia prowadzonego leczenia.

Dieta wegetariańska lub wegańska również może być prawidłowo skomponowana, jednak wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na podaż między innymi białka, żelaza, wapnia, witaminy B12 i kwasów tłuszczowych omega-3.

Diety eliminacyjne powinny być stosowane przy konkretnych wskazaniach. Wykluczanie wielu produktów „na wszelki wypadek” może prowadzić do niedoborów i niepotrzebnie utrudniać codzienne żywienie.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych, pacjentów z chorobami przewlekłymi oraz osób przyjmujących leki wpływające na stężenie glukozy lub ciśnienie tętnicze.

Jak wybrać dietę odpowiednią dla siebie?

Przy wyborze sposobu żywienia warto odpowiedzieć na kilka pytań:

Jaki jest główny cel zmiany diety?
Czy występują choroby wymagające specjalnego postępowania?
Czy dieta uwzględnia przyjmowane leki i wyniki badań?
Czy można ją pogodzić z pracą, rodziną i aktywnością fizyczną?
Czy nie prowadzi do ciągłego głodu, poczucia winy lub napadów objadania się?
Czy będzie możliwa do utrzymania przez wiele miesięcy?

Skuteczna zmiana sposobu żywienia zazwyczaj nie wymaga perfekcyjnego jadłospisu ani całkowitego zakazu ulubionych produktów. Ważniejsze są regularność, odpowiednie proporcje i stopniowe wprowadzanie nawyków, które można utrzymać.

Konsultacja dietetyczna w ULTIMED w Łodzi

Jeżeli nie wiesz, jaki sposób żywienia będzie dla Ciebie odpowiedni, skonsultuj się z dietetykiem. W ULTIMED w Łodzi przyjmują dr n. chem. Urszula Pytasz oraz mgr inż. Magdalena Grobelna.

Konsultacja może być pomocna między innymi w przypadku: